{"id":96046,"date":"2026-07-30T13:21:57","date_gmt":"2026-07-30T11:21:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.verificat.cat\/?p=96046"},"modified":"2026-10-10T12:50:06","modified_gmt":"2026-10-10T10:50:06","slug":"tierra-forma-patata-simulacion-gravitatorio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/tierra-forma-patata-simulacion-gravitatorio\/","title":{"rendered":"No, la Tierra no tiene forma de patata: es una visualizaci\u00f3n de su campo gravitatorio"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"446\" src=\"https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/portada-geoide-1.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"No, la Tierra no tiene forma de patata: es una simulaci\u00f3n del campo gravitatorio\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/portada-geoide-1-200x119.jpg 200w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/portada-geoide-1-300x178.jpg 300w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/portada-geoide-1-400x238.jpg 400w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/portada-geoide-1-600x357.jpg 600w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/portada-geoide-1.jpg 750w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n<style>html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu .wp-block-navigation-submenu__toggle img{margin-left:12px}html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li{text-align:right}html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li a img{margin-left:12px}.wpml-language-switcher-block{display:flex;box-sizing:border-box;width:100% !important}.wpml-language-switcher-block>.wp-block-navigation-item,.wpml-language-switcher-block>.wp-block-navigation-item>div{display:flex;width:100% !important}.wpml-language-switcher-block .wp-block-navigation__container{background:unset !important}.wpml-language-switcher-block .hide-arrow .wp-block-navigation__submenu-icon{display:none}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child .wp-block-navigation__submenu-container{display:none;visibility:hidden;opacity:0;overflow:hidden}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child:not(.open-on-click):hover>.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .wp-block-navigation-submenu__toggle.wpml-ls-keyboard-focus~.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child.open-on-click .wp-block-navigation-submenu__toggle[aria-expanded=true]~.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown [data-attributes-layout-dropdown-open=true] .has-child.open-on-click .wp-block-navigation__submenu-container{visibility:visible;opacity:1;display:block;overflow:visible}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child.open-on-click.is-selected>.wp-block-navigation__submenu-container{visibility:visible;opacity:1;display:block;overflow:visible}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button{padding:0}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal{min-width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal li{width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal li a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal{margin:0;min-width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li{width:inherit !important;text-align:left}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content}.wpml-language-switcher-block ul{list-style-type:none !important;padding:0 !important;width:100%}.wpml-language-switcher-block ul li{margin:0}.wpml-language-switcher-block ul li>a.wp-block-navigation-item__content:focus{outline:1px solid #2f7d92}.wpml-language-switcher-block ul li.is-focused{outline:1px solid #2f7d92}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container{border:inherit !important;background-color:unset !important;min-width:unset !important}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container .wp-block-navigation-item{border-radius:0 !important}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container .wp-block-navigation-item a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content;padding:1px}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list{display:flex;flex-direction:row;align-items:center;justify-content:flex-start;margin:0 !important;gap:1em !important}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list li{display:inline-block;margin:0;line-height:100%}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list li a{line-height:100%}.wpml-language-switcher-block ul.center-justify{justify-content:center}.wpml-language-switcher-block ul.center-justify .wp-block-navigation-item{justify-content:center}.wpml-language-switcher-block ul.right-justify{justify-content:right}.wpml-language-switcher-block ul.right-justify .wp-block-navigation-item{justify-content:right}.wpml-language-switcher-block ul.space_between-justify{justify-content:space-between}.wpml-language-switcher-block ul.space_between-justify li>div{white-space:nowrap}.wpml-language-switcher-block .hasHoverColor:hover{color:var(--hover-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasHoverBackgroundColor:hover{background-color:var(--hover-background-color) !important}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal{padding-left:0;list-style:none}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal li{margin-left:0}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal li div{display:inline-block}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isHorizontal li:not(:last-child){margin-right:var(--language-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical li:not(:last-child){margin-bottom:var(--language-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical .wp-block-navigation-item>div,.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical .wp-block-navigation-item>div>a{display:inline-flex;align-items:center}.wpml-language-switcher-block .hasHoverColor:hover{color:var(--hover-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasHoverBackgroundColor:hover{background-color:var(--hover-background-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasFontSize{font-size:var(--font-size) !important}.wpml-language-switcher-block .hasLetterSpacing{letter-spacing:var(--letter-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block .hasTextTransform{text-transform:var(--text-transform) !important}.wpml-language-switcher-block .hasFontFamily{font-family:var(--font-family) !important}.wpml-ls-flag{display:inline-block}.current-language-item{display:flex;align-items:center;min-height:30px}.current-language-item .wp-block-navigation-item__content>div{display:flex;align-items:center}[data-wpml=language-item]:first-of-type{margin-top:5px !important}\n<\/style><div id=\"\" class=\"wpml-language-switcher-block is-layout-flex is-responsive has-child-selected wp-block-navigation language_post\"><div class=\"block-editor-block-list__block wp-block wp-block-navigation-item has-link has-child wp-block-navigation-submenu\"><div id=\"\" class=\"\"><ul class=\"horizontal-list  hasSpacing isHorizontal\" style=\"--language-spacing:16px;flex-wrap:nowrap\" data-is-drop-zone=\"true\" aria-label=\"Idiomas disponibles\"><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/\" hreflang=\"ca\" aria-label=\"Cambiar a Catal&agrave;\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"ca\">Catal&agrave;<\/span><\/a><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"current-language-item\"><div><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"es\">Castellano<\/span><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/en\/\" hreflang=\"en\" aria-label=\"Cambiar a English\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"en\">English<\/span><\/a><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/fr\/\" hreflang=\"fr\" aria-label=\"Cambiar a Fran&ccedil;ais\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"fr\">Fran&ccedil;ais<\/span><\/a><\/div><\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div>\n\n\n<div class=\"post_single_data wp-block-post-date\"><time datetime=\"2026-07-30T13:21:57+02:00\">30 de julio de 2026<\/time><\/div>\n\n<div class=\"taxonomy-category post_single_category wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/categoria\/ruido\/\" rel=\"tag\">Ruido<\/a><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-column kadence-column96046_7cad9c-18 box_post_summary\"><div class=\"kt-inside-inner-col\">\n\n<div class=\"wp-block-kadence-column kadence-column96046_789939-3d\"><div class=\"kt-inside-inner-col\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00bfQu\u00e9 se ha dicho<\/strong>?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Que la NASA ha publicado una imagen de la forma real de la Tierra y que es muy irregular, con bultos y protuberancias.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-column kadence-column96046_62cdad-25\"><div class=\"kt-inside-inner-col\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00bfQu\u00e9 sabemos<\/strong>?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Que las im\u00e1genes de la NASA no representan la forma f\u00edsica de la Tierra, sino que son una exageraci\u00f3n visual de la fuerza del campo gravitatorio.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hace a\u00f1os que se desminti\u00f3 que la Tierra fuera perfectamente esf\u00e9rica. Pero <a href=\"https:\/\/svs.gsfc.nasa.gov\/5660\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">las im\u00e1genes publicadas recientemente por la NASA<\/a>, donde se ve nuestro planeta abollado y lleno de bultos, han generado confusi\u00f3n en las redes y medios. \u201cEsta es la verdadera forma del planeta Tierra\u201d, han afirmado algunos usuarios y titulares. Es <a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/nosotros\/que-es-el-fact-checking\/metodologia\/\"><strong>ENGA\u00d1OSO<\/strong><\/a>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Las im\u00e1genes de la NASA no representan la forma f\u00edsica de la Tierra, sino que son una visualizaci\u00f3n de la fuerza del campo gravitatorio en cada lugar del mundo. Es lo que se conoce como <a href=\"https:\/\/www.enciclopedia.cat\/gran-enciclopedia-catalana\/geoide\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>geoide<\/strong><\/a>, un modelo matem\u00e1tico que ense\u00f1a en qu\u00e9 puntos del planeta la gravedad es m\u00e1s fuerte, y en cu\u00e1les, m\u00e1s d\u00e9bil. Adem\u00e1s, las irregularidades que se ven en la imagen, que representan estas diferencias, han sido exageradas 10.000 veces para que se puedan observar: la diferencia real no llega a los 200 metros.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote yellow is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00abLa NASA muestra un modelo 3D en el que se observa la verdadera forma de la Tierra.\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-video\"><video height=\"720\" style=\"aspect-ratio: 1280 \/ 720;\" width=\"1280\" controls src=\"https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/geoide-video.mp4\"><\/video><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Animaci\u00f3n del geoide. Fuente: NASA\/GSFC<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00bfQu\u00e9 es el geoide, la forma que aparece en la foto de la NASA?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cEs completamente err\u00f3neo decir que esta es la forma real de la Tierra\u201d, afirma a Verificat <strong>Ignasi Ribas<\/strong>, investigador del Institut d\u2019Estudis Espacials de Catalunya y del Institut de Ci\u00e8ncies de l&#8217;Espai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El interior de la Tierra no es perfectamente sim\u00e9trico y homog\u00e9neo, sino que tiene materiales de densidades diferentes en lugares diferentes. Por lo tanto, el campo gravitatorio (la fuerza de la gravedad) no es el mismo en Barcelona que en Bombay. Esto es lo que muestra el geoide, el modelo que ha publicado el <a href=\"https:\/\/www.nasa.gov\/goddard\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Goddard Space Flight Center de la NASA<\/a>. La agencia espacial de los Estados Unidos ha medido la gravedad en todos los puntos del mundo a trav\u00e9s de mil millones de observaciones tomadas por 19 sat\u00e9lites durante quince a\u00f1os.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00bfY qu\u00e9 ense\u00f1a, exactamente?<\/strong> \u201cSe puede interpretar como la forma que tomar\u00eda un oc\u00e9ano [que cubriera toda la Tierra] debido al campo gravitatorio\u201d, <a href=\"https:\/\/svs.gsfc.nasa.gov\/5660\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">explica la NASA<\/a>. Es decir: si todo el planeta estuviera cubierto de agua, las diferencias de gravedad impedir\u00edan que fuera una esfera perfecta y su superficie ser\u00eda irregular, con protuberancias como las que muestran las im\u00e1genes.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cSi la Tierra estuviera completamente cubierta por agua, s\u00ed que tendr\u00eda esta forma, porque se adaptar\u00eda a la gravedad. Pero la parte s\u00f3lida del planeta no se adapta a la gravedad, y por tanto no es una imagen real\u201d, resume Ribas.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u00e1s gravedad en la India, menos en Islandia<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Las protuberancias m\u00e1s importantes que muestra la visualizaci\u00f3n est\u00e1n en el sur de la India, donde el modelo se hunde, y en Islandia, donde sobresale. \u201cEsto no quiere decir que Islandia est\u00e9 m\u00e1s arriba o que la India est\u00e9 m\u00e1s abajo, sino que el campo gravitatorio es m\u00e1s intenso en la India y m\u00e1s d\u00e9bil en Islandia\u201d, indica el investigador<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Esto querr\u00eda decir que los materiales del interior de la Tierra de la zona de la India son m\u00e1s densos y que, en el hipot\u00e9tico caso de que toda la superficie fuera de agua, se crear\u00eda un hoyo provocado por la gravedad. Y viceversa: que debajo de Islandia, el interior es menos denso y, por lo tanto, la gravedad no es tan intensa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Las diferencias de gravedad, exageradas 10.000 veces<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adem\u00e1s del error conceptual, la forma de \u201cpatata\u201d que tiene el geoide de la NASA se debe a una gran exageraci\u00f3n: las diferencias entre altos y bajos han sido exageradas en un factor de 10.000 para que las podamos ver. En realidad, las variaciones son muy peque\u00f1as: este oc\u00e9ano hipot\u00e9tico se hundir\u00eda 106 metros al sur de la India y se elevar\u00eda 85 metros en Islandia, aclara la agencia. De hecho, en el v\u00eddeo publicado por la NASA con el <a href=\"https:\/\/svs.gsfc.nasa.gov\/5660\/#:~:text=This%20version%20shows%20the%20geoid%20to%20scale.%20The%20shape%20of%20the%20geoid%20is%20remarkably%20smooth.%20At%20a%20planetary%20scale%20the%20variations%20in%20geoid%20height%20are%20not%20discernable.%20We%20have%20other%20versions%20of%20this%20visualization%20that%20exaggerate%20these%20variations%20to%20make%20them%20visible.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">geoide elaborado a escala<\/a> planetaria, las diferencias son visualmente imperceptibles.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00bfQu\u00e9 supone este nuevo modelo?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cNo hemos descubierto la sopa de ajo\u201d, explica Ribas, aclarando que esta nueva imagen de la NASA supone un refinamiento de modelos anteriores del geoide. As\u00ed, ser\u00e1 \u00fatil para realizar medidas m\u00e1s precisas.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El f\u00edsico pone como ejemplo potenciales mejoras en los sistemas de geolocalizaci\u00f3n: \u201cConocer mejor el campo gravitatorio permitir\u00e1 tener mejores herramientas para posicionarnos sobre la Tierra con sat\u00e9lites GPS.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Verificaci\u00f3n elaborada por Ona Sindreu Cladera, Alba Tobella, Ariadna Ma\u00f1\u00e9 y Ruth P\u00e9rez Castro.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Un modelo de la NASA ha confundido a medios y redes: mide la gravedad, no la forma del planeta, y los bultos est\u00e1n exagerados 10.000 veces para que sean visibles<\/p>\n","protected":false},"author":53,"featured_media":96045,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-96046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ruido","vc-legacy-post"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/53"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96046"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99684,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96046\/revisions\/99684"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}