{"id":90503,"date":"2026-01-20T09:33:30","date_gmt":"2026-01-20T10:33:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.verificat.cat\/?p=90503"},"modified":"2026-01-21T07:31:13","modified_gmt":"2026-01-21T08:31:13","slug":"asi-ha-circulado-la-desinformacion-sobre-el-accidente-de-tren-de-adamuz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/asi-ha-circulado-la-desinformacion-sobre-el-accidente-de-tren-de-adamuz\/","title":{"rendered":"As\u00ed ha circulado la desinformaci\u00f3n sobre el accidente de tren de Adamuz"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img decoding=\"async\" width=\"1600\" height=\"1065\" src=\"https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/signal-2026-01-20-104932_002.jpeg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"A picture taken on January 19, 2026 shows a view of one of the two trains that derailed the day before, killing at least 39 people and injuring more than 120, in Adamuz, southern Spain. At least 39 people died and more than 120 injured in the deadliest train accident in Spain in over a decade. The crash happened on January 18, 2026 evening when a train operated by rail company Iryo travelling from Malaga to Madrid derailed near Adamuz, crossing onto the other track where it crashed into an oncoming train, which also derailed.\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/signal-2026-01-20-104932_002-300x200.jpeg 300w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/signal-2026-01-20-104932_002-768x511.jpeg 768w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/signal-2026-01-20-104932_002-1024x682.jpeg 1024w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/signal-2026-01-20-104932_002-1200x799.jpeg 1200w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/signal-2026-01-20-104932_002-1400x932.jpeg 1400w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/signal-2026-01-20-104932_002-1536x1022.jpeg 1536w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/signal-2026-01-20-104932_002.jpeg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/figure>\n\n<style>html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu .wp-block-navigation-submenu__toggle img{margin-left:12px}html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li{text-align:right}html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li a img{margin-left:12px}.wpml-language-switcher-block{display:flex;box-sizing:border-box;width:100% !important}.wpml-language-switcher-block>.wp-block-navigation-item,.wpml-language-switcher-block>.wp-block-navigation-item>div{display:flex;width:100% !important}.wpml-language-switcher-block .wp-block-navigation__container{background:unset !important}.wpml-language-switcher-block .hide-arrow .wp-block-navigation__submenu-icon{display:none}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child .wp-block-navigation__submenu-container{display:none;visibility:hidden;opacity:0;overflow:hidden}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child:not(.open-on-click):hover>.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .wp-block-navigation-submenu__toggle.wpml-ls-keyboard-focus~.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child.open-on-click .wp-block-navigation-submenu__toggle[aria-expanded=true]~.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown [data-attributes-layout-dropdown-open=true] .has-child.open-on-click .wp-block-navigation__submenu-container{visibility:visible;opacity:1;display:block;overflow:visible}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child.open-on-click.is-selected>.wp-block-navigation__submenu-container{visibility:visible;opacity:1;display:block;overflow:visible}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button{padding:0}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal{min-width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal li{width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal li a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal{margin:0;min-width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li{width:inherit !important;text-align:left}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content}.wpml-language-switcher-block ul{list-style-type:none !important;padding:0 !important;width:100%}.wpml-language-switcher-block ul li{margin:0}.wpml-language-switcher-block ul li>a.wp-block-navigation-item__content:focus{outline:1px solid #2f7d92}.wpml-language-switcher-block ul li.is-focused{outline:1px solid #2f7d92}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container{border:inherit !important;background-color:unset !important;min-width:unset !important}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container .wp-block-navigation-item{border-radius:0 !important}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container .wp-block-navigation-item a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content;padding:1px}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list{display:flex;flex-direction:row;align-items:center;justify-content:flex-start;margin:0 !important;gap:1em !important}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list li{display:inline-block;margin:0;line-height:100%}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list li a{line-height:100%}.wpml-language-switcher-block ul.center-justify{justify-content:center}.wpml-language-switcher-block ul.center-justify .wp-block-navigation-item{justify-content:center}.wpml-language-switcher-block ul.right-justify{justify-content:right}.wpml-language-switcher-block ul.right-justify .wp-block-navigation-item{justify-content:right}.wpml-language-switcher-block ul.space_between-justify{justify-content:space-between}.wpml-language-switcher-block ul.space_between-justify li>div{white-space:nowrap}.wpml-language-switcher-block .hasHoverColor:hover{color:var(--hover-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasHoverBackgroundColor:hover{background-color:var(--hover-background-color) !important}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal{padding-left:0;list-style:none}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal li{margin-left:0}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal li div{display:inline-block}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isHorizontal li:not(:last-child){margin-right:var(--language-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical li:not(:last-child){margin-bottom:var(--language-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical .wp-block-navigation-item>div,.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical .wp-block-navigation-item>div>a{display:inline-flex;align-items:center}.wpml-language-switcher-block .hasHoverColor:hover{color:var(--hover-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasHoverBackgroundColor:hover{background-color:var(--hover-background-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasFontSize{font-size:var(--font-size) !important}.wpml-language-switcher-block .hasLetterSpacing{letter-spacing:var(--letter-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block .hasTextTransform{text-transform:var(--text-transform) !important}.wpml-language-switcher-block .hasFontFamily{font-family:var(--font-family) !important}.wpml-ls-flag{display:inline-block}.current-language-item{display:flex;align-items:center;min-height:30px}.current-language-item .wp-block-navigation-item__content>div{display:flex;align-items:center}[data-wpml=language-item]:first-of-type{margin-top:5px !important}\n<\/style><div id=\"\" class=\"wpml-language-switcher-block is-layout-flex is-responsive has-child-selected wp-block-navigation language_post\"><div class=\"block-editor-block-list__block wp-block wp-block-navigation-item has-link has-child wp-block-navigation-submenu\"><div id=\"\" class=\"\"><ul class=\"horizontal-list  hasSpacing isHorizontal\" style=\"--language-spacing:16px;flex-wrap:nowrap\" data-is-drop-zone=\"true\" aria-label=\"Idiomas disponibles\"><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/\" hreflang=\"ca\" aria-label=\"Cambiar a Catal&agrave;\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"ca\">Catal&agrave;<\/span><\/a><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"current-language-item\"><div><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"es\">Castellano<\/span><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/en\/\" hreflang=\"en\" aria-label=\"Cambiar a English\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"en\">English<\/span><\/a><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/fr\/\" hreflang=\"fr\" aria-label=\"Cambiar a Fran&ccedil;ais\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"fr\">Fran&ccedil;ais<\/span><\/a><\/div><\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div>\n\n\n<div class=\"post_single_data wp-block-post-date\"><time datetime=\"2026-01-20T09:33:30+01:00\">20 de enero de 2026<\/time><\/div>\n\n<div class=\"taxonomy-category post_single_category wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/categoria\/ruido\/\" rel=\"tag\">Ruido<\/a><\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-column kadence-column90503_43c6b4-ee box_post_summary\"><div class=\"kt-inside-inner-col\">\n\n<div class=\"wp-block-kadence-column kadence-column90503_bb664c-74\"><div class=\"kt-inside-inner-col\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u00bfQu\u00e9 se ha dicho?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Circulan desinformaciones sobre las causas y la gesti\u00f3n del accident, as\u00ed como im\u00e1genes generadas por IA.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-column kadence-column90503_ff226f-7c\"><div class=\"kt-inside-inner-col\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u00bfQu\u00e9 sabemos?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Recopilamos los desmentidos de los fact-checkers miembro de las redes internacionales sobre el accidente de Adamuz.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La colisi\u00f3n entre dos trenes en Adamuz (C\u00f3rdoba) el domingo 18 de enero, con <a href=\"https:\/\/efe.com\/espana\/2026-01-20\/accidente-trenes-adamuz-ultima-hora\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">una cifra provisional<\/a> de 41 fallecidos y 39 hospitalizados en el momento de publicar esta verificaci\u00f3n, todav\u00eda no tiene causa oficial. Se trata de una situaci\u00f3n que, junto con el elevado n\u00famero de v\u00edctimas y la gravedad de las im\u00e1genes, hacen del accidente un caldo de cultivo para la difusi\u00f3n de mentiras y medias verdades.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Las narrativas que emplean los agentes de la desinformaci\u00f3n son, eso s\u00ed, conocidas: desde ataques al Gobierno de Espa\u00f1a manchados de discurso de odio, hasta im\u00e1genes generadas con inteligencia artificial, que han llegado a colarse, temporalmente, <a href=\"https:\/\/x.com\/La_SER\/status\/2013037566958669850?s=20\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">en algunos medios de comunicaci\u00f3n<\/a>. Tambi\u00e9n la Cruz Roja ha sido diana de los ataques, como <a href=\"https:\/\/www.newtral.es\/cruz-roja-gana-dinero-dana-bloquean-ayuda-falsa-narrativa-caritas\/20241106\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ya sucedi\u00f3<\/a> durante la dana que afect\u00f3 a Valencia en oto\u00f1o de 2024. \u00a1Te lo explicamos!<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>El Gobierno no regal\u00f3 247 millones de euros a Marruecos<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El Gobierno espa\u00f1ol en ning\u00fan caso aprob\u00f3 <a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/espana-no-regala-millones-marruecos-trenes\/\">regalar 247 millones de euros a Marruecos<\/a> \u00abhoras despu\u00e9s del accidente\u00bb para mejorar su sistema ferroviario, como asegura una publicaci\u00f3n viral. Se trata de cr\u00e9ditos reembolsables adjudicados en 2019 a Marruecos y Uzbekist\u00e1n, supeditados a la contrataci\u00f3n de empresas espa\u00f1olas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La adjudicaci\u00f3n a la empresa espa\u00f1ola Ideco de un concurso p\u00fablico para estudiar la viabilidad y desarrollar la ingenier\u00eda b\u00e1sica de una l\u00ednea de tren de alta velocidad en Vietnam tambi\u00e9n ha sido se\u00f1alada en t\u00e9rminos similares, seg\u00fan <a href=\"https:\/\/maldita.es\/malditobulo\/20260119\/accidente-tren-adamuz-cordoba-bulos-desinformacion\/#:~:text=El%20tren%20de%20alta%20velocidad%20en%20Vietnam%20en%20el%20que%20participa%20Espa%C3%B1a%3A%20es%20un%20contrato%20ganado%20por%20Ineco%20y%20Artelia%20con%20la%20colaboraci%C3%B3n%20de%20Renfe\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ha recogido <em>Maldita.es<\/em><\/a>, miembro como Verificat de las redes internacionales de verificaci\u00f3n. Pero quien financia este proyecto no es el Gobierno de Espa\u00f1a, sino el de Vietnam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/rectificaciones\/\"><strong>Rectificaci\u00f3n 20\/01\/2026<\/strong><\/a>: Inicialmente, hab\u00edamos informado que el cr\u00e9dito reembolsable concedido a Marruecos finalmente no se hab\u00eda ejecutado. Hemos corregido la informaci\u00f3n para explicar que s\u00ed que se ejecut\u00f3, ya que Alstom Espa\u00f1a gan\u00f3 la licitaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Las im\u00e1genes generadas por IA se cuelan en los medios<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La desinformaci\u00f3n generada por inteligencia artificial y verificada por fact-checkers europeos marc\u00f3 un nuevo r\u00e9cord en el \u00faltimo mes de 2025, seg\u00fan <a href=\"https:\/\/edmo.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/EDMO-55-Horizontal.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">los datos<\/a> recopiladas por el Observatorio Europeo de Medios Digitales (EDMO) del que Verificat forma parte. El accidente ferroviario ha sido el \u00faltimo ejemplo de esta din\u00e1mica. Una imagen generada por Gemini, la IA de Google, ha corrido ampliamente por redes e, incluso, se col\u00f3 en una noticia de la <em>Cadena SER<\/em>, que <a href=\"https:\/\/x.com\/La_SER\/status\/2013037566958669850?s=20\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">rectific\u00f3 p\u00fablicamente<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La ausencia de una herramienta que identifique de forma fiable <a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/els-videos-generats-amb-ia-reforcen-les-falsedats-fins-i-tot-quan-sabem-que-no-son-certes\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">las im\u00e1genes artificiales<\/a> dificulta su verificaci\u00f3n. Aspectos como la marca de agua de la IA pueden ayudarnos a se\u00f1alarla como falsa, pero si alguien la recorta \u2014como ha sido el caso, <a href=\"https:\/\/www.newtral.es\/imagenes-accidente-adamuz\/20260119\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">seg\u00fan <em>Newtral<\/em><\/a>\u2014 solo queda fijarse en los detalles: en este caso, la cabeza del tren de la fotograf\u00eda artificial no coincide con el dise\u00f1o real, apunta <a href=\"https:\/\/verifica.efe.com\/no-es-una-imagen-accidente-adamuz-inteligencia-artificial\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><em>EFE Verifica<\/em><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cruz Roja, de nuevo en el foco de los ataques<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Varios usuarios han denunciado falsamente en las redes que Cruz Roja no ha aparecido en el lugar de los hechos. <a href=\"https:\/\/www.newtral.es\/cruz-roja-accidente-ferroviario\/20260119\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><em>Newtral<\/em> ha tenido acceso<\/a> a su <a href=\"https:\/\/www.newtral.es\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Respuesta-de-Cruz-Roja-al-accidente-ferroviario-de-Adamuz-V1-1.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">informe de situaci\u00f3n y respuesta<\/a>, seg\u00fan el cual el servicio de emergencias andaluz solicit\u00f3 la ayuda de la ONG a las 20:41 horas del mismo domingo. Desde entonces, aseguran, la entidad ha montado un operativo centrado en la atenci\u00f3n sanitaria, el apoyo psicosocial y la ayuda material a los afectados y sus familias y entorno, tanto en Andaluc\u00eda como en Madrid.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El papel de la ONG suele ser el foco de ataques en redes. <a href=\"https:\/\/www.newtral.es\/cruz-roja-gana-dinero-dana-bloquean-ayuda-falsa-narrativa-caritas\/20241106\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ya sucedi\u00f3<\/a> con la dana que afect\u00f3 a Valencia durante el oto\u00f1o de 2024, y con <a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/la-fiscalia-no-ha-denunciat-que-la-creu-roja-falsifiques-ledat-de-menors-migrants\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">la llegada de menores migrantes<\/a> a Canarias.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Im\u00e1genes generadas con IA y ataques a la Cruz Roja y al Gobierno de Espa\u00f1a protagonizan las primeras horas; se trata de estrategias desinformativas ya conocidas por los fact-checkers<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":90504,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-90503","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ruido","vc-legacy-post"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90503"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90553,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90503\/revisions\/90553"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}