{"id":89319,"date":"2025-11-19T07:38:43","date_gmt":"2025-11-19T06:38:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.verificat.cat\/?p=89319"},"modified":"2025-11-19T07:41:53","modified_gmt":"2025-11-19T08:41:53","slug":"como-desmontar-los-mitos-franquistas-que-arraigan-entre-el-alumnado","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/como-desmontar-los-mitos-franquistas-que-arraigan-entre-el-alumnado\/","title":{"rendered":"C\u00f3mo desmontar los mitos franquistas que arraigan entre el alumnado"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img decoding=\"async\" width=\"1600\" height=\"1165\" src=\"https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/signal-2025-11-18-164810_002.jpeg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/signal-2025-11-18-164810_002-300x218.jpeg 300w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/signal-2025-11-18-164810_002-768x559.jpeg 768w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/signal-2025-11-18-164810_002-1024x746.jpeg 1024w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/signal-2025-11-18-164810_002-1200x874.jpeg 1200w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/signal-2025-11-18-164810_002-1400x1019.jpeg 1400w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/signal-2025-11-18-164810_002-1536x1118.jpeg 1536w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/signal-2025-11-18-164810_002.jpeg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/figure>\n\n<style>html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu .wp-block-navigation-submenu__toggle img{margin-left:12px}html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li{text-align:right}html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li a img{margin-left:12px}.wpml-language-switcher-block{display:flex;box-sizing:border-box;width:100% !important}.wpml-language-switcher-block>.wp-block-navigation-item,.wpml-language-switcher-block>.wp-block-navigation-item>div{display:flex;width:100% !important}.wpml-language-switcher-block .wp-block-navigation__container{background:unset !important}.wpml-language-switcher-block .hide-arrow .wp-block-navigation__submenu-icon{display:none}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child .wp-block-navigation__submenu-container{display:none;visibility:hidden;opacity:0;overflow:hidden}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child:not(.open-on-click):hover>.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .wp-block-navigation-submenu__toggle.wpml-ls-keyboard-focus~.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child.open-on-click .wp-block-navigation-submenu__toggle[aria-expanded=true]~.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown [data-attributes-layout-dropdown-open=true] .has-child.open-on-click .wp-block-navigation__submenu-container{visibility:visible;opacity:1;display:block;overflow:visible}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child.open-on-click.is-selected>.wp-block-navigation__submenu-container{visibility:visible;opacity:1;display:block;overflow:visible}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button{padding:0}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal{min-width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal li{width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal li a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal{margin:0;min-width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li{width:inherit !important;text-align:left}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content}.wpml-language-switcher-block ul{list-style-type:none !important;padding:0 !important;width:100%}.wpml-language-switcher-block ul li{margin:0}.wpml-language-switcher-block ul li>a.wp-block-navigation-item__content:focus{outline:1px solid #2f7d92}.wpml-language-switcher-block ul li.is-focused{outline:1px solid #2f7d92}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container{border:inherit !important;background-color:unset !important;min-width:unset !important}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container .wp-block-navigation-item{border-radius:0 !important}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container .wp-block-navigation-item a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content;padding:1px}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list{display:flex;flex-direction:row;align-items:center;justify-content:flex-start;margin:0 !important;gap:1em !important}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list li{display:inline-block;margin:0;line-height:100%}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list li a{line-height:100%}.wpml-language-switcher-block ul.center-justify{justify-content:center}.wpml-language-switcher-block ul.center-justify .wp-block-navigation-item{justify-content:center}.wpml-language-switcher-block ul.right-justify{justify-content:right}.wpml-language-switcher-block ul.right-justify .wp-block-navigation-item{justify-content:right}.wpml-language-switcher-block ul.space_between-justify{justify-content:space-between}.wpml-language-switcher-block ul.space_between-justify li>div{white-space:nowrap}.wpml-language-switcher-block .hasHoverColor:hover{color:var(--hover-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasHoverBackgroundColor:hover{background-color:var(--hover-background-color) !important}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal{padding-left:0;list-style:none}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal li{margin-left:0}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal li div{display:inline-block}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isHorizontal li:not(:last-child){margin-right:var(--language-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical li:not(:last-child){margin-bottom:var(--language-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical .wp-block-navigation-item>div,.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical .wp-block-navigation-item>div>a{display:inline-flex;align-items:center}.wpml-language-switcher-block .hasHoverColor:hover{color:var(--hover-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasHoverBackgroundColor:hover{background-color:var(--hover-background-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasFontSize{font-size:var(--font-size) !important}.wpml-language-switcher-block .hasLetterSpacing{letter-spacing:var(--letter-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block .hasTextTransform{text-transform:var(--text-transform) !important}.wpml-language-switcher-block .hasFontFamily{font-family:var(--font-family) !important}.wpml-ls-flag{display:inline-block}.current-language-item{display:flex;align-items:center;min-height:30px}.current-language-item .wp-block-navigation-item__content>div{display:flex;align-items:center}[data-wpml=language-item]:first-of-type{margin-top:5px !important}\n<\/style><div id=\"\" class=\"wpml-language-switcher-block is-layout-flex is-responsive has-child-selected wp-block-navigation language_post\"><div class=\"block-editor-block-list__block wp-block wp-block-navigation-item has-link has-child wp-block-navigation-submenu\"><div id=\"\" class=\"\"><ul class=\"horizontal-list  hasSpacing isHorizontal\" style=\"--language-spacing:16px;flex-wrap:nowrap\" data-is-drop-zone=\"true\" aria-label=\"Idiomas disponibles\"><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/\" hreflang=\"ca\" aria-label=\"Cambiar a Catal&agrave;\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"ca\">Catal&agrave;<\/span><\/a><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"current-language-item\"><div><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"es\">Castellano<\/span><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/en\/\" hreflang=\"en\" aria-label=\"Cambiar a English\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"en\">English<\/span><\/a><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/fr\/\" hreflang=\"fr\" aria-label=\"Cambiar a Fran&ccedil;ais\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"fr\">Fran&ccedil;ais<\/span><\/a><\/div><\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div>\n\n\n<div class=\"post_single_data wp-block-post-date\"><time datetime=\"2025-11-19T07:38:43+01:00\">19 de noviembre de 2025<\/time><\/div>\n\n<div class=\"taxonomy-category post_single_category wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/categoria\/cultura-digital\/\" rel=\"tag\">Cultura digital<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/categoria\/ruido\/\" rel=\"tag\">Ruido<\/a><\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son numerosos los v\u00eddeos virales en los que los m\u00e1s j\u00f3venes idolatran la figura de Franco y defienden el periodo de la dictadura como un tiempo mejor. \u201cCon Franco se viv\u00eda mejor\u201d, afirman muchos de estos contenidos. Aunque se trata de un grupo de poblaci\u00f3n que no vivi\u00f3 el franquismo, casi un 20 % de los j\u00f3venes de entre 18 y 24 a\u00f1os hace una valoraci\u00f3n positiva del mismo, seg\u00fan el \u00faltimo bar\u00f3metro del <a href=\"https:\/\/www.cis.es\/es\/estudios\/barometro-de-octubre-2025?cuestionario=18002&amp;muestra=26360&amp;pregunta=656933&amp;variable=1091008&amp;chartType=bar\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Centro de Investigaciones Sociol\u00f3gicas (CIS)<\/a>. Entre los chicos, el apoyo es a\u00fan m\u00e1s elevado. \u00bfC\u00f3mo se explica que este t\u00f3pico haya calado?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Las redes se han convertido en altavoz de estas narrativas. En un proyecto internacional, miembros como Verificat de la red global de fact-checking (IFCN), <a href=\"http:\/\/maldita.es\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Maldita.es<\/a> y <a href=\"https:\/\/www.facta.news\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Facta <\/a>(el medio italiano de fact-checking), se refieren a <a href=\"https:\/\/maldita.es\/investigaciones\/20251009\/lenguaje-codificado-memes-pop-fascismo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">\u201cpop-fascismo\u201d<\/a> para describir la estrategia en tres fases (normalizaci\u00f3n, aceptaci\u00f3n e idolatr\u00eda) llevada a cabo en las plataformas digitales para introducir esta ideolog\u00eda en nuestro d\u00eda a d\u00eda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Desmontar los mitos que circulan sobre el franquismo no es f\u00e1cil. Con motivo del 50 aniversario de la muerte del dictador, Verificat y otros organismos de fact-checking han investigado para aportar datos e investigaci\u00f3n que combatan algunas de estas falsedades.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La idea de que <a href=\"https:\/\/www.elperiodico.com\/es\/politica\/20251116\/franco-vivia-mejor-123645401\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">\u201ccon Franco se viv\u00eda mejor\u201d<\/a> cae cuando nos fijamos en las evidencias. La econom\u00eda aut\u00e1rquica impuesta por la dictadura fue un desastre hasta bien entrados los a\u00f1os 60, con pobreza, racionamiento y <a href=\"https:\/\/www.elperiodico.com\/es\/politica\/20251026\/hambruna-espanola-franco-falta-comida-122993585\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">episodios de hambre<\/a>. Espa\u00f1a, junto con Francia, fue una de las dos grandes excepciones al crecimiento europeo de la posguerra. Tras la Guerra Civil, el r\u00e9gimen franquista tard\u00f3<a href=\"https:\/\/www.rug.nl\/ggdc\/historicaldevelopment\/maddison\/releases\/maddison-project-database-2023?lang=en\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"> 13 a\u00f1os en recuperar los niveles de PIB <\/a>que ya ten\u00eda la Segunda Rep\u00fablica.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adem\u00e1s, si la situaci\u00f3n general era dif\u00edcil, para las <a href=\"https:\/\/www.elperiodico.com\/es\/politica\/mujeres-franquismo-prohibiciones-sh\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">mujeres <\/a>lo era a\u00fan m\u00e1s: no ten\u00edan libertad econ\u00f3mica, estaban confinadas al trabajo reproductivo y necesitaban el permiso del marido para trabajar, recibir herencias o incluso abrir una cuenta bancaria. Lejos de ser un per\u00edodo de prosperidad, el franquismo signific\u00f3, sobre todo, desigualdad y la negaci\u00f3n sistem\u00e1tica de derechos.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:25px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Los pantanos, \u201cel gran logro\u201d de Franco<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La construcci\u00f3n de embalses se ha presentado, a menudo, como el \u201cgran logro\u201d del franquismo y se utiliza como argumento estrella para defender el supuesto progreso econ\u00f3mico y energ\u00e9tico de la \u00e9poca. La plataforma de <em>fact-checking<\/em> Newtral, tambi\u00e9n miembro de la IFCN, lo ha <a href=\"https:\/\/www.newtral.es\/embalses-franco\/20250528\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">verificado<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Si bien es cierto que la dictadura dio un fuerte impulso a la construcci\u00f3n de estas infraestructuras, tal como evidencia un informe del <a href=\"https:\/\/wwfes.awsassets.panda.org\/downloads\/informe-liberando-rios--propuestas-para-el-desmantelamiento-de-presas-en-espana-2009.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">World Wildlife Fund<\/a>, que explica que entre 1950 y 1980 se construyeron 581, los defensores de este legado suelen olvidar que la pol\u00edtica hidr\u00e1ulica franquista beb\u00eda de iniciativas anteriores. En realidad, la apuesta por la gesti\u00f3n de los recursos h\u00eddricos tiene su origen en \u00e9pocas anteriores, tal como evidencian el<a href=\"https:\/\/rua.ua.es\/server\/api\/core\/bitstreams\/7884a920-ba02-4ffa-9bf9-6c9d6f361624\/content\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Plan General de Canales de Riego <\/a>de 1902 y el <a href=\"https:\/\/ceh.cedex.es\/web\/PlanNacionalObrasHidraulicas1933.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Plan Nacional de Obras Hidr\u00e1ulicas<\/a> de 1933, impulsado durante la Segunda Rep\u00fablica.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adem\u00e1s, muchos de esos pantanos se construyeron con mano de obra sometida a condiciones de esclavitud, tal como documenta esta <a href=\"https:\/\/d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net\/58714596\/Revista_Espaciotiempo_8.pdf?1738382029=&amp;response-content-disposition=inline%3B+filename%3DMujeres_afectadas_y_lideresas_Impactos_p.pdf&amp;Expires=1763114438&amp;Signature=BmUtUpXtl-iaNdDE9qlLJlMYJNvX5F2CPGdvXab9QApMiUTXjU-V3EfypExUY4Hb43uZWgtZOR9pnvAWJ6eDiLbnW0PyIZHC6j~8CN5MFx8IYo0iMnY6GqHZ~Jd0FcVZMZWqyrF6RRkF2fAbRHAuVQjzMkuShd2y05x356G-9dM7hCThd1ET57YMhM8xO7uj5Ws8dqjIjslq5w95Loj93wOReROrAkbIlaEXSmiqGIF5G-FY4HdPcfyyNpviPJb9IbF~SNl1jSUnmL90dvp~voHLbIUh36TBgP8U54PsSvtlyyYNYYNlTxGu1gQqT8kiETXQauy2xtCyC1ynpCr3zw__&amp;Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">investigaci\u00f3n <\/a>de la revista <em>Espaciotiempo<\/em>. Un ejemplo es el embalse de Benaixeve, en la Comunidad Valenciana, donde durante la d\u00e9cada de 1940 el r\u00e9gimen franquista utiliz\u00f3 a cientos de presos republicanos como fuerza de trabajo. Tal como recuerda la asociaci\u00f3n valenciana <a href=\"https:\/\/memoriaijusticia.org\/2024\/10\/04\/queda-inaugurado-este-pantano-treballs-forcats-en-benageber\/#:~:text=Apartats%20en%20uns,octubre%20de%201944.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Acci\u00f3n Ciutadana contra la Impunidad del Franquism<\/a><a href=\"https:\/\/memoriaijusticia.org\/2024\/10\/04\/queda-inaugurado-este-pantano-treballs-forcats-en-benageber\/#:~:text=Apartats%20en%20uns,octubre%20de%201944.\" target=\"_blank\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/memoriaijusticia.org\/2024\/10\/04\/queda-inaugurado-este-pantano-treballs-forcats-en-benageber\/#:~:text=Apartats%20en%20uns,octubre%20de%201944.\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">o<\/a>, aquellos hombres tuvieron que realizar las tareas m\u00e1s duras, con jornadas que llegaban hasta las dieciocho horas diarias, y separados de sus familias, \u201cpresentando la explotaci\u00f3n como una forma de cambiar a las personas para siempre\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aunque la narrativa de los pantanos se ha desmontado de manera constante, reaparece de diferentes formas en situaciones de emergencia. Hace poco m\u00e1s de un a\u00f1o, en el contexto de la DANA de Valencia, circul\u00f3 desinformaci\u00f3n que aseguraba que el gobierno de Pedro S\u00e1nchez hab\u00eda demolido cuatro presas construidas durante el franquismo para contener posibles riadas, afirmaci\u00f3n que Verificat <a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/els-rumors-i-falsedats-sobre-la-dana-a-valencia-verificats\/\">desminti\u00f3<\/a>. Un a\u00f1o antes, en plena sequ\u00eda, Vox tambi\u00e9n recurri\u00f3 al relato de la demolici\u00f3n de embalses para acusar al Ejecutivo de agravar la falta de agua. Verificat tambi\u00e9n <a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/no-se-estan-demoliendo-cientos-de-embalses-en-espana-para-provocar-la-sequia\/\">desminti\u00f3 <\/a>esa informaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:25px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>El mito del desempleo \u201cinexistente\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uno de los argumentos m\u00e1s extendidos para defender la dictadura es aquel que afirma que el desempleo era pr\u00e1cticamente \u201cinexistente\u201d. Aunque el pleno empleo era una prioridad para el r\u00e9gimen, los bajos datos de desocupaci\u00f3n se lograron, en buena parte, gracias a la<a href=\"https:\/\/www.ine.es\/inebaseweb\/pdfDispacher.do?td=176895\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"> masiva emigraci\u00f3n laboral a Europa<\/a> y a la manipulaci\u00f3n de las estad\u00edsticas, tal como se\u00f1ala un estudio publicado en la revista <a href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/26863348?read-now=1&amp;seq=20#page_scan_tab_contents\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"><em>Historia Social<\/em><\/a>. La baja tasa de desempleo se alcanz\u00f3 \u201ca trav\u00e9s de la forzosa inactividad de las mujeres y su exclusi\u00f3n del registro del desempleo\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Las mujeres casadas estaban obligadas a quedarse en casa realizando tareas reproductivas sin remuneraci\u00f3n, pero sin tener derecho al paro. As\u00ed, si la tasa se calcula separando a los desempleados de la poblaci\u00f3n activa, Franco clasific\u00f3 a las personas sin trabajo como \u201cinactivas\u201d para que desaparecieran de los registros. Cuatro de cada cinco mujeres en edad de trabajar eran consideradas inactivas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Un an\u00e1lisis de <a href=\"https:\/\/www.elperiodico.com\/es\/politica\/20251116\/franco-vivia-mejor-123645401\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Verificat <\/a>basado en el censo confirma el enga\u00f1o: hoy hay una proporci\u00f3n m\u00e1s alta de adultos ocupados que en 1970, uno de los a\u00f1os m\u00e1s favorables de la dictadura. En el caso de las mujeres, la tasa de empleo se ha m\u00e1s que duplicado.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-flourish wp-block-embed-flourish\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<div class=\"video-shortcode\"><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" title=\"Interactive or visual content\" src=\"https:\/\/flo.uri.sh\/visualisation\/25850881\/embed#?secret=E3P8vWPJBy\" data-secret=\"E3P8vWPJBy\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" height=\"575\" width=\"700\"><\/iframe><\/div>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>No, Franco no cre\u00f3 la Seguridad Social<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La idea de que Franco cre\u00f3 la Seguridad Social ha calado con fuerza en el imaginario colectivo, pero no es cierto. El \u201clogro\u201d de Franco fue unificar sustancialmente una serie de subsidios que exist\u00edan de manera independiente desde principios del siglo XX, pero el sistema tal como lo conocemos en la actualidad no se materializ\u00f3 hasta la llegada de la democracia, hecho que tambi\u00e9n ha sido verificado por <a href=\"https:\/\/www.newtral.es\/franco-no-creo-la-seguridad-social\/20200214\/#google_vignette\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Newtral<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Las primeras f\u00f3rmulas de protecci\u00f3n social en Espa\u00f1a tienen su origen en el a\u00f1o 1900, con la<a href=\"https:\/\/www.boe.es\/datos\/pdfs\/BOE\/1900\/031\/A00363-00364.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"> Ley de Accidentes de Trabajo.<\/a> Tambi\u00e9n previas a la dictadura, se aprobaron las prestaciones del<a href=\"https:\/\/www.boe.es\/datos\/pdfs\/BOE\/1908\/060\/A00875-00876.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"> Retiro Obrero<\/a> (1919) y el<a href=\"https:\/\/www.boe.es\/datos\/pdfs\/BOE\/1923\/235\/A00811-00813.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"> Seguro Obligatorio de Maternidad <\/a>(1923).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En 1963, en plena dictadura, todas estas medidas se agruparon en una ley llamada <a href=\"https:\/\/www.boe.es\/boe\/dias\/1966\/04\/22\/pdfs\/A04778-04807.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Bases de la Seguridad Social<\/a> que, en 1966, pasar\u00eda a llamarse Ley de la Seguridad Social. Pero el sistema que conocemos hoy no se consolida hasta la llegada de la democracia, cuando se llevan a cabo diferentes <a href=\"https:\/\/www.seg-social.es\/wps\/wcm\/connect\/wss\/57b5e712-a10c-464b-9fa9-75d5ed665308\/Triptico+40-WEB.pdf?MOD=AJPERES&amp;CVID=\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">reformas<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tal como explican desde el<a href=\"https:\/\/www.seg-social.es\/wps\/portal\/wss\/internet\/Conocenos\/HistoriaSeguridadSocial\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"> Instituto Nacional de la Seguridad Social<\/a>, hasta las modificaciones de la Transici\u00f3n \u201ctodav\u00eda exist\u00edan antiguos sistemas de cotizaci\u00f3n que no reflejaban los salarios reales de los trabajadores, no hab\u00eda actualizaciones peri\u00f3dicas de los importes y, pese a la tendencia a unificar los sistemas, continuaban coexistiendo muchos organismos superpuestos\u201d.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:25px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Viviendas protegidas, pero con matices<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Circula el falso rumor de que Franco construy\u00f3 cuatro millones de viviendas protegidas, pero esta cifra es falsa y la realidad es m\u00e1s compleja. Seg\u00fan el informe basado en datos oficiales <a href=\"https:\/\/www.fbbva.es\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/dat\/DE_2006_estadisticas_historicas.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Estad\u00edsticas hist\u00f3ricas de Espa\u00f1a, siglos XIX-XX<\/a>, de la Fundaci\u00f3n BBVA, entre 1946 y 1975 se levantaron 3.398.796 viviendas protegidas. El estudio advierte que existen dudas sobre la validez de las cifras relativas a las promociones p\u00fablicas de ciertos a\u00f1os y, adem\u00e1s, no detalla cu\u00e1ntas de estas viviendas fueron destinadas a personas con bajos ingresos.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De hecho, otro <a href=\"https:\/\/recyt.fecyt.es\/index.php\/CyTET\/issue\/view\/3627\/709\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">art\u00edculo<\/a>, tambi\u00e9n basado en datos oficiales, clasifica las construcciones seg\u00fan la tipolog\u00eda de vivienda y, seg\u00fan los c\u00e1lculos, entre 1943 y 1975 se construyeron 3.368.100 viviendas protegidas en todo el Estado. De estas, solo 735.400 fueron destinadas a familias de renta baja, con limitaciones de metros cuadrados o costes de producci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La realidad de la situaci\u00f3n de la vivienda en las grandes ciudades durante el franquismo era grave, y as\u00ed lo demuestra el mar de barracas que rodeaba ciudades como Barcelona. En 1957, solo en Montju\u00efc, <a href=\"https:\/\/www.bcn.cat\/museuhistoriaciutat\/docs\/guiaBarraquesBCN.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">6.090 barracas<\/a> albergaban a m\u00e1s de 30.000 personas.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-column kadence-column89319_4fbb5a-9a\"><div class=\"kt-inside-inner-col\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-left has-white-color has-text-color has-link-color wp-elements-1\">Suscr\u00edbete al bolet\u00edn de Desfake<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-white-color has-text-color has-link-color wp-elements-2 wp-block-paragraph\">Descubre herramientas y consejos pr\u00e1cticos para combatir la desinformaci\u00f3n en el aula. Te ayudamos a proporcionarte recursos efectivos para ense\u00f1ar a tus alumnos a identificar la informaci\u00f3n falsa.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons button_white is-content-justification-left is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-63375db1 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/desfake.cat\/es\/newsletter\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Suscr\u00edbete<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Las redes sociales despiertan la veneraci\u00f3n a Franco y refuerzan falsas creencias sobre la dictadura<\/p>\n","protected":false},"author":50,"featured_media":89318,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[24,112],"tags":[],"class_list":["post-89319","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cultura-digital","category-ruido","vc-legacy-post"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/50"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89319"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89319\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89324,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89319\/revisions\/89324"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}