{"id":85654,"date":"2025-05-08T08:10:21","date_gmt":"2025-05-08T06:10:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.verificat.cat\/?p=85654"},"modified":"2025-05-13T11:04:05","modified_gmt":"2025-05-13T12:04:05","slug":"leer-entre-datos-como-se-desinforma-con-estadisticas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/leer-entre-datos-como-se-desinforma-con-estadisticas\/","title":{"rendered":"Leer entre datos: c\u00f3mo se desinforma con estad\u00edsticas"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-post-featured-image\"><img decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"446\" src=\"https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WEB-16.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;\" srcset=\"https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WEB-16-300x178.jpg 300w, https:\/\/www.verificat.cat\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WEB-16.jpg 750w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n<style>html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu .wp-block-navigation-submenu__toggle img{margin-left:12px}html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li{text-align:right}html[dir=rtl] .wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li a img{margin-left:12px}.wpml-language-switcher-block{display:flex;box-sizing:border-box;width:100% !important}.wpml-language-switcher-block>.wp-block-navigation-item,.wpml-language-switcher-block>.wp-block-navigation-item>div{display:flex;width:100% !important}.wpml-language-switcher-block .wp-block-navigation__container{background:unset !important}.wpml-language-switcher-block .hide-arrow .wp-block-navigation__submenu-icon{display:none}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child .wp-block-navigation__submenu-container{display:none;visibility:hidden;opacity:0;overflow:hidden}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child:not(.open-on-click):hover>.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .wp-block-navigation-submenu__toggle.wpml-ls-keyboard-focus~.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child.open-on-click .wp-block-navigation-submenu__toggle[aria-expanded=true]~.wp-block-navigation__submenu-container,.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown [data-attributes-layout-dropdown-open=true] .has-child.open-on-click .wp-block-navigation__submenu-container{visibility:visible;opacity:1;display:block;overflow:visible}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown .has-child.open-on-click.is-selected>.wp-block-navigation__submenu-container{visibility:visible;opacity:1;display:block;overflow:visible}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button{padding:0}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal{min-width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal li{width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li button+.isHorizontal li a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal{margin:0;min-width:inherit !important}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li{width:inherit !important;text-align:left}.wpml-language-switcher-block .wpml-ls-dropdown ul li.wp-block-navigation-submenu ul.isHorizontal li a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content}.wpml-language-switcher-block ul{list-style-type:none !important;padding:0 !important;width:100%}.wpml-language-switcher-block ul li{margin:0}.wpml-language-switcher-block ul li>a.wp-block-navigation-item__content:focus{outline:1px solid #2f7d92}.wpml-language-switcher-block ul li.is-focused{outline:1px solid #2f7d92}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container{border:inherit !important;background-color:unset !important;min-width:unset !important}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container .wp-block-navigation-item{border-radius:0 !important}.wpml-language-switcher-block ul.wp-block-navigation__submenu-container .wp-block-navigation-item a{display:flex;align-items:center;min-width:max-content;padding:1px}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list{display:flex;flex-direction:row;align-items:center;justify-content:flex-start;margin:0 !important;gap:1em !important}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list li{display:inline-block;margin:0;line-height:100%}.wpml-language-switcher-block ul.horizontal-list li a{line-height:100%}.wpml-language-switcher-block ul.center-justify{justify-content:center}.wpml-language-switcher-block ul.center-justify .wp-block-navigation-item{justify-content:center}.wpml-language-switcher-block ul.right-justify{justify-content:right}.wpml-language-switcher-block ul.right-justify .wp-block-navigation-item{justify-content:right}.wpml-language-switcher-block ul.space_between-justify{justify-content:space-between}.wpml-language-switcher-block ul.space_between-justify li>div{white-space:nowrap}.wpml-language-switcher-block .hasHoverColor:hover{color:var(--hover-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasHoverBackgroundColor:hover{background-color:var(--hover-background-color) !important}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal{padding-left:0;list-style:none}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal li{margin-left:0}.wpml-language-switcher-block ul.isHorizontal li div{display:inline-block}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isHorizontal li:not(:last-child){margin-right:var(--language-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical li:not(:last-child){margin-bottom:var(--language-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical .wp-block-navigation-item>div,.wpml-language-switcher-block ul.hasSpacing.isVertical .wp-block-navigation-item>div>a{display:inline-flex;align-items:center}.wpml-language-switcher-block .hasHoverColor:hover{color:var(--hover-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasHoverBackgroundColor:hover{background-color:var(--hover-background-color) !important}.wpml-language-switcher-block .hasFontSize{font-size:var(--font-size) !important}.wpml-language-switcher-block .hasLetterSpacing{letter-spacing:var(--letter-spacing) !important}.wpml-language-switcher-block .hasTextTransform{text-transform:var(--text-transform) !important}.wpml-language-switcher-block .hasFontFamily{font-family:var(--font-family) !important}.wpml-ls-flag{display:inline-block}.current-language-item{display:flex;align-items:center;min-height:30px}.current-language-item .wp-block-navigation-item__content>div{display:flex;align-items:center}[data-wpml=language-item]:first-of-type{margin-top:5px !important}\n<\/style><div id=\"\" class=\"wpml-language-switcher-block is-layout-flex is-responsive has-child-selected wp-block-navigation language_post\"><div class=\"block-editor-block-list__block wp-block wp-block-navigation-item has-link has-child wp-block-navigation-submenu\"><div id=\"\" class=\"\"><ul class=\"horizontal-list  hasSpacing isHorizontal\" style=\"--language-spacing:16px;flex-wrap:nowrap\" data-is-drop-zone=\"true\" aria-label=\"Idiomas disponibles\"><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/\" hreflang=\"ca\" aria-label=\"Cambiar a Catal&agrave;\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"ca\">Catal&agrave;<\/span><\/a><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"current-language-item\"><div><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"es\">Castellano<\/span><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/en\/\" hreflang=\"en\" aria-label=\"Cambiar a English\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"en\">English<\/span><\/a><\/div><\/li><li class=\"wp-block-navigation-item \" data-wpml=\"language-item\"><div><a class=\"wp-block-navigation-item__content\" data-wpml=\"link\" href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/fr\/\" hreflang=\"fr\" aria-label=\"Cambiar a Fran&ccedil;ais\"><span data-wpml=\"label\" data-wpml-label-type=\"native\" class=\"wp-block-navigation-item__label \" lang=\"fr\">Fran&ccedil;ais<\/span><\/a><\/div><\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div>\n\n\n<div class=\"post_single_data wp-block-post-date\"><time datetime=\"2025-05-08T08:10:21+02:00\">8 de mayo de 2025<\/time><\/div>\n\n<div class=\"taxonomy-category post_single_category wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/categoria\/cultura-digital\/\" rel=\"tag\">Cultura digital<\/a><\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Los datos num\u00e9ricos y las estad\u00edsticas tienen una presencia constante en nuestra vida cotidiana, aunque muchas veces no seamos plenamente conscientes de ello. Las estad\u00edsticas est\u00e1n en todas partes: por ejemplo, cuando consultamos las interacciones en redes sociales, como el n\u00famero de \u201cme gusta\u201d, comentarios o visualizaciones en una publicaci\u00f3n de TikTok o Instagram, estamos interpretando datos cuantitativos que reflejan el alcance de un contenido digital. Tambi\u00e9n es habitual usar estad\u00edsticas en el \u00e1mbito deportivo, como cuando analizamos el rendimiento de nuestro equipo favorito mediante gr\u00e1ficos de resultados, porcentajes de aciertos o clasificaciones.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">As\u00ed pues, los datos y las estad\u00edsticas no solo son herramientas propias del \u00e1mbito cient\u00edfico o tecnol\u00f3gico, sino que tienen <strong>una aplicaci\u00f3n directa y relevante en muchos aspectos de nuestra vida personal y social.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Es com\u00fan o\u00edr que \u201clos n\u00fameros no mienten\u201d o que \u201cson datos objetivos\u201d, pero seg\u00fan c\u00f3mo se presenten pueden dar lugar a confusiones y distorsionar la realidad. Las personas y empresas que quieren influirnos de alguna manera conocen muy bien estas t\u00e9cnicas y saben cu\u00e1l es la <strong>mejor forma de presentar los datos<\/strong> para contribuir a la desinformaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"http:\/\/desfake.cat\/es\/recursos\" target=\"_blank\" data-type=\"link\" data-id=\"http:\/\/desfake.cat\/es\/recursos\" rel=\"noreferrer noopener\">N\u00fameros que enga\u00f1an: c\u00f3mo leer entre datos<\/a><\/strong>, la nueva c\u00e1psula de <em>Desfake<\/em> \u2014el proyecto educativo de <em>Verificat<\/em>\u2014 profundiza en la importancia de saber leer estad\u00edsticas y ofrece varias herramientas para entenderlas cuando las encontramos en redes sociales y medios de comunicaci\u00f3n. Una de estas herramientas consiste en plantearse tres preguntas: \u00bfson cuantificables? \u00bfSon estimaciones o datos exactos? \u00bfCu\u00e1l es el contexto?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Datos (des)contextualizados<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nos centramos en la tercera pregunta: <strong>el contexto<\/strong>. A menudo, los titulares de las noticias en los medios contienen poca informaci\u00f3n sobre el contexto de los datos que presentan, lo que puede dar lugar al sensacionalismo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hacernos preguntas sobre si el hecho de expresar los datos de una forma u otra puede alterar la percepci\u00f3n nos puede dar pistas sobre si la informaci\u00f3n es fiable o no. <strong>Una buena manera es pensar en c\u00f3mo cambiar\u00eda la informaci\u00f3n si, en lugar de aparecer en n\u00fameros absolutos, apareciera en porcentajes, o viceversa<\/strong>; o bien si se nos est\u00e1 dando informaci\u00f3n sobre un dato cuantificable sin cifras.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por ejemplo, hay una gran diferencia entre decir que \u201c153 personas han sido condenadas por denuncias falsas\u201d y explicar que entre 2009 y 2021 se han interpuesto casi 1,9 millones de denuncias por violencia de g\u00e9nero, y solo un 0,0084% de los casos de violencia de g\u00e9nero terminan en una condena por denuncia falsa. Es decir, 1 por cada 12.000 presentadas, <a href=\"https:\/\/www.fiscal.es\/memorias\/memoria2022\/FISCALIA_SITE\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">seg\u00fan la Memoria de la Fiscal\u00eda General del Estado de 2022<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Las gafas Desfake<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nuestra capacidad para desactivar la manipulaci\u00f3n mediante estad\u00edsticas depende, en primer lugar, de cultivar una mirada cr\u00edtica y curiosa ante cualquier dato que encontremos \u2014ya sea un titular impactante, una infograf\u00eda o un comentario viral en redes sociales. Esto significa que, incluso antes de plantearnos las preguntas que propone la c\u00e1psula Desfake, debemos detenernos un instante y preguntarnos: \u00bfqui\u00e9n es la fuente de estas cifras? \u00bfC\u00f3mo se han obtenido?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En un entorno en el que empresas, medios y perfiles en redes sociales utilizan t\u00e9cnicas estad\u00edsticas para captar la atenci\u00f3n y condicionar opiniones, disponer de herramientas para \u201cleer entre datos\u201d se convierte en una competencia imprescindible.<\/p>\n\n\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-column kadence-column85654_b78e80-1b\"><div class=\"kt-inside-inner-col\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-left has-white-color has-text-color has-link-color wp-elements-1\">Suscr\u00edbete al bolet\u00edn de Desfake<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-white-color has-text-color has-link-color wp-elements-2 wp-block-paragraph\">Descubre herramientas y consejos pr\u00e1cticos para combatir la desinformaci\u00f3n en el aula. Te ayudamos a proporcionarte recursos efectivos para ense\u00f1ar a tus alumnos a identificar la informaci\u00f3n falsa.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons button_white is-content-justification-left is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-63375db1 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/desfake.cat\/es\/newsletter\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Suscr\u00edbete<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Los datos num\u00e9ricos y las estad\u00edsticas tienen una presencia constante en nuestra vida cotidiana, aunque muchas veces no seamos plenamente conscientes de ello<\/p>\n","protected":false},"author":51,"featured_media":85615,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-85654","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cultura-digital","vc-legacy-post"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=85654"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85655,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85654\/revisions\/85655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=85654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.verificat.cat\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=85654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}